Perplexity dính shop rủi ro trong 15% câu trả lời mua sắm, ChatGPT 8% và Gemini 4% trong test 6.795 câu trả lời của Podqi

Hỏi mua áo Stüssy, Perplexity đưa ra một trang sai, gọi đó là site chính thức của hãng và khen đó là nguồn hàng authentic. Mình đọc tới đây thì khựng lại, vì câu trả lời tự tin như thể chatbot gọi điện hỏi hãng.

Chatbot nói chắc như đinh, mà đinh này đóng nhầm chỗ. Test của Podqi cho thấy chuyện này lặp đi lặp lại, ngay trước Black Friday 27/11.

Podqi hỏi 151 brand bằng 5 câu mua sắm và đếm được 718 domain rủi ro

Trước khi bàn ai đúng ai sai, mình muốn anh em biết Podqi đã làm test này như thế nào, vì mọi con số trong bài đều đứng trên cách test đó.

6.795 câu trả lời trong 2 vòng test tháng 9/2026 cùng Gauge

Podqi chạy cùng Gauge 5 câu hỏi giống nhau cho 151 brand trên ChatGPT, Gemini và Perplexity, bản đăng xuất, 2 vòng tháng 9/2026. Mỗi chatbot trả 2.265 câu, tổng cộng 6.795 câu, nhóm rà soát 4.437 website được nêu. Nghiên cứu được The Verge công bố độc quyền ngày 12/11/2026, và mình đối chiếu các con số này qua nhiều nguồn thì thấy khớp nhau.

Perplexity dính 15% câu trả lời, ChatGPT 8%, Gemini 4%

Perplexity 15%, ChatGPT 8%, Gemini 4%, trung bình khoảng 9%. 15% là tỉ lệ phơi nhiễm trong test này, tính cả trường hợp chatbot chỉ nhắc tới site rủi ro hoặc đã cảnh báo về nó. Hiểu đúng chỗ này thì con số mới đáng tiền.

Ví dụ Stüssy, Perplexity gọi us-stussy.com là site chính thức của Stüssy và mô tả đó là nguồn hàng authentic. Trích nguyên văn là “the best starting point for guaranteed authentic items”. Con số đo mức phơi nhiễm, chưa phải bằng chứng ai đó đã bị lừa mất tiền.

Khi site rủi ro xuất hiện, chatbot gợi ý mua 57% số lần, cảnh báo chỉ 9%

Chatbot gợi ý mua trong 57% trường hợp site rủi ro xuất hiện, nhắc tới không bình luận trong 34% trường hợp và chỉ cảnh báo trong 9% trường hợp. Tức site rủi ro được đề xuất gấp 6,3 lần so với được cảnh báo. ChatGPT cảnh báo nhiều nhất, cũng chỉ 24% số lần nó đưa ra site rủi ro. Amazon cũng đang đẩy mua sắm bằng AI, cho nhắn tin mua sắm bằng Alexa hai tháng sau khi chặn Muse.

Thói quen của chatbot lộ ra ở đây: cứ gợi ý mua trước đã, cảnh báo tính sau. Anh em cứ hình dung mình hỏi đường mà người ta chỉ nhầm đường.

718 domain rủi ro gồm 351 domain giả mạo và 367 domain chết

Trong 4.437 domain được rà soát, 718 domain bị gắn cờ rủi ro, gồm 351 domain giả mạo và 367 domain chết. Định nghĩa rủi ro ở đây gồm giả mạo retailer, bán hàng nhái, domain cũ bị người khác đăng ký lại, hoặc domain chết có thể bị mua lại.

351 domain fake là nguy hiểm trực tiếp, còn 367 domain dead, hơn một nửa tổng số, là rủi ro tiềm ẩn. Mình hay hình dung 367 domain chết này như đất trống chờ người dựng nhà. Đất trống thì chưa có nhà, nhưng ai cũng dựng được.

Câu hỏi regional dính 16% câu trả lời, brand nhỏ dính gấp đôi brand lớn

Câu hỏi về cửa hàng regional, giao hàng quốc tế và trang địa phương là loại tệ nhất, với 16% câu trả lời dính site rủi ro. Nguyên nhân là có brand không hề có site regional mà chatbot vẫn đưa ra site giả.

Brand nhỏ dính site rủi ro gấp đôi brand lớn. Anh em tìm hàng quốc tế qua AI chính là nhóm hỏi đúng loại câu rủi ro nhất này.

Domain hết hạn bị đăng ký lại, shop giả leo top Google nhờ SEO bài bản

Con số trên chỉ nói chatbot dính bao nhiêu. Câu hỏi đáng tiền hơn là vì sao shop giả lại chui được vào câu trả lời trông rất đáng tin. Mình gom được hai cơ chế đã có bằng chứng: domain cũ của chính brand, và cách shop giả làm SEO bài bản hơn cả shop thật.

Shop giả làm SEO chăm hơn cả shop thật. Nghe thì buồn cười, mà số liệu thì đúng vậy.

Domain hết hạn bị đăng ký lại rồi dựng thành shop nhái

Brand bỏ domain cũ, người khác đăng ký lại và dựng cửa hàng nhái giống hệt site chính thức. AI làm việc từ trang đã index và link chứ không kiểm tra tính xác thực trực tiếp, nên nó đưa domain đó lên như thể domain vẫn là của brand.

Ví dụ diesel-uk.com, từng là site xưởng kỹ thuật năm 2002, nay là shop Diesel giả. Cái bẫy nằm ở chỗ domain từng là của brand thật nên lịch sử của nó vẫn còn mùi chính chủ.

Mạng lưới 10.000 shop giả của NordVPN, 597 domain đã verify Google Search Console

NordVPN công bố ngày 05/11/2026, trước cả nghiên cứu Podqi, một mạng lưới hơn 10.000 cửa hàng giả mạo 166 brand tại 26 nước, tính tới 03/11/2026 có 1.549 shop đang hoạt động. Các shop chạy Rank Math, sitemap trung vị 1.312 URL, và 597 domain đã verify Google Search Console qua DNS. Nhờ vậy các trang này leo top Google, và AI assistant kế thừa độ hiển thị đó.

Adidas bị giả nhiều nhất với 52 domain. Cái bẫy ở đây là shop giả không cần thủ thuật lạ, cứ làm SEO đúng bài là lên top.

NordVPN cũng là vendor thương mại, nên con số của họ cần đọc cùng bằng chứng Podqi.

Perplexity giới thiệu vero-moda.es trong 5 shop gợi ý và gọi drmartensie.com là outlet Dr. Martens tại Ireland

NordVPN tự test AI assistant bằng truy vấn mua sắm viết bằng ngôn ngữ nước mục tiêu. Kết quả là Perplexity giới thiệu vero-moda.es trong 5 shop gợi ý, đặt cạnh Zalando và La Redoute, và gọi drmartensie.com là outlet chính thức của Dr. Martens tại Ireland. Shop trưng logo PayPal, Klarna, Visa và Mastercard nhưng thực tế không nhận PayPal hay Klarna.

Marijus Briedis, CTO NordVPN, nói: “Every one of these stores is designed to look exactly like the official brand website for your country. They show the right language, the right currency, a prestigious local address, and familiar payment logos. The logos are fake but by the time a shopper realises that, they have already handed over their card details.” Đọc câu này mà thấy lạnh gáy.

Scamwise ghi hơn 100.000 site nghi lừa đảo, shop giả mới mỗi 3 phút

Báo cáo 2026 Holiday Shopping Scam Report của Scamwise phân tích hơn 250.000 site gửi tới từ tháng 3 tới tháng 10/2026, hơn 100.000 site bị xếp loại chắc chắn hoặc có khả năng lừa đảo.

Cứ khoảng 3 phút lại có một shop giả mới được báo cáo. 74% dùng nội dung do AI tạo, và báo cáo về shop giả dịp lễ tăng gấp 5 lần trong 60 ngày qua. Shop giả mọc nhanh hơn nấm mọc sau mưa, anh em ạ.

Con số này chỉ đúng trong mẫu của nó. Dữ liệu tới từ người dùng gửi site nghi ngờ tới kiểm tra, và Savi Security cũng là vendor bán Scamwise.

Giọng tự tin của chatbot làm người mua mất cảnh giác với link

Giọng tự tin của chatbot lấy đi khoảnh khắc anh em nheo mắt nhìn kết quả tìm kiếm và tự hỏi URL đó có đúng không. Câu trả lời AI nghe tự tin nên người dùng tin link trong đó đã được kiểm chứng, nhưng thực tế link chỉ là kết quả đọc web và chọn trang, chưa qua bước kiểm chứng nào.

Đây là chỗ chatbot khác hẳn Google Search. Ở trang kết quả tìm kiếm thì anh em còn liếc qua URL trước khi bấm, còn trong câu trả lời AI thì link nằm gọn trong một đoạn văn tự tin, bấm là đi luôn. Tiện thì tiện thật, nhưng tiện kiểu này thì đắt.

Cả ba hãng đều trả lời, không hãng nào phủ nhận

Có số liệu rồi, có cơ chế rồi, giờ tới lượt nghe các hãng nói gì. Cả ba đều trả lời The Verge.

Google hài lòng vì Gemini dính site rủi ro ít nhất, nhấn mạnh link nguồn

Google hài lòng vì Gemini có tỉ lệ thấp nhất, chỉ 4%, và nhấn mạnh Gemini là AI nên có thể sai. Vì vậy hãng hiển thị link nguồn kèm câu trả lời để người dùng tự verify.

Link nguồn là công cụ verify anh em nên dùng, nhưng 4% vẫn là 4%. Cứ 25 câu trả lời thì 1 câu dính site rủi ro. Mình đồng ý link nguồn đáng dùng, nhưng thấp nhất chưa có nghĩa là an toàn.

OpenAI hứa cải thiện safeguard, không đưa con số hay mốc thời gian

OpenAI nói muốn ChatGPT dẫn người mua tới retailer đáng tin. Nguyên văn câu trả lời của hãng: “We’re continuing to improve our safeguards to make potentially deceptive sites less likely to appear in shopping-related results.”

Thiện chí thì có, nhưng lời hứa này không kèm con số hay mốc thời gian nào. Hãng cũng không đưa số liệu riêng. Thiện chí không có mốc thì anh em vẫn phải tự bảo vệ mình trước đã.

Perplexity viện benchmark 4 năm, benchmark không chứng minh link an toàn

Perplexity dính tỉ lệ cao nhất, 15%. Jesse Dwyer, phát ngôn viên Perplexity, nói: “Perplexity is consistently the most accurate AI on credible research benchmarks, and has been for four years. We never claim to be 100% accurate, but we do claim to be the only company relentlessly focused on it.”

Benchmark nghiên cứu chung không chứng minh link mua sắm an toàn. Một model có thể trả lời đúng câu hỏi kiến thức nhưng vẫn chọn sai link mua hàng. Khoe bảng điểm 4 năm liền thì hay đấy, nhưng bảng điểm thi học kỳ không chứng minh được Perplexity biết chọn đúng cửa hàng.

Audit độc lập tháng 9/2026 lấy 1.826 trích dẫn Perplexity gắn vào câu chứa số liệu, 34,7% trỏ tới trang không mở được hoặc không chứa một con số nào trong câu được trích.

Podqi bán dịch vụ bảo vệ thương hiệu, Madhappy là khách hàng

Podqi là công ty bảo vệ sở hữu trí tuệ, bán dịch vụ phát hiện, thu thập bằng chứng và gỡ bỏ vi phạm trên hơn 180 nền tảng, takedown thường xử lý trong 48 giờ. Madhappy, một trong 151 brand được test, là khách hàng của Podqi, dữ liệu thu thập cùng Gauge, cũng có lợi ích trong mảng này.

Podqi có lợi ích thương mại khi vấn đề giả mạo trông nghiêm trọng, nhưng 718 domain bị gắn cờ vẫn là con số cụ thể, và bằng chứng NordVPN đứng cạnh nó. Lợi ích thì có, số liệu thì vẫn là số liệu.

Prompt test do Podqi tự viết, con số đo mức phơi nhiễm

Prompt test do Podqi tự viết, không đến từ hội thoại thật. Mẫu chỉ 151 brand trong 1 tháng, tháng 9/2026, và nghiên cứu đo mức phơi nhiễm, không track click, mua hàng hay thiệt hại. 15% là tỉ lệ phơi nhiễm trong test này. Nghiên cứu không đếm được ai đã mất tiền, nên con số này chưa nói gì về thiệt hại thực tế.

367 trong 718 domain là domain chết, tỉ lệ tháng 9 không cố định

367 trong 718 domain rủi ro là domain chết, hơn một nửa, là rủi ro tiềm ẩn, chưa phải shop giả đang hoạt động.

Tỉ lệ chung giảm từ 12% ở vòng 1 xuống 7% ở vòng 2 trong tháng 9/2026, nên tỉ lệ tháng 9 chỉ mô tả test đó. 12% xuống 7% thì đúng là một tin tốt nhỏ. Tin tốt, nhưng chưa đủ để anh em phó mặc thẻ cho link AI đưa.

Người mua Việt Nam kiểm tra tên miền, lịch sử domain và kênh thanh toán

Nói cho cùng, test của Podqi hay mạng lưới của NordVPN cũng chỉ là tin tức, còn tiền trong thẻ là của anh em. Làm theo ngay: các bước thực chiến dưới đây làm được ngay hôm nay, trước Black Friday 27/11 và Cyber Monday 30/11/2026. Đừng vội bấm trả tiền, chậm lại một phút là đủ cho anh em kiểm tra.

Mình xếp các bước theo đúng thứ tự từ lúc chưa bấm link tới lúc trả tiền.

Bước 1: Gõ thẳng địa chỉ site chính thức hoặc mở app chính thức

Tách nghiên cứu khỏi checkout. Dùng AI để so sánh sản phẩm, không để AI chọn chỗ trả tiền. Gõ thẳng địa chỉ site chính thức của brand hoặc mở app chính thức, thay vì bấm link chatbot đưa.

Khi mua trên sàn Việt Nam thì vào website hoặc app chính thức của sàn, ví dụ shopee.vn. Nhãn Shopee Mall, Yêu thích và Yêu thích+ là dấu hiệu gian hàng chính hãng, và mình làm bước này thành thói quen rồi.

Bước 2: Soi tên miền từng ký tự, đọc từ phải sang trái

Soi tên miền từng ký tự. Đọc tên miền thực trong thanh địa chỉ từ phải sang trái, vì phần đuôi bên phải mới nói lên domain thật sự thuộc về ai. Thủ đoạn gồm typosquatting là sai một ký tự và homograph là ký tự nhìn gần giống.

HTTPS và biểu tượng ổ khóa chỉ chứng tỏ kết nối được mã hóa, không xác nhận danh tính hay độ trung thực của chủ website. Cảnh báo nhỏ: ổ khóa chỉ nói đường truyền có mã hóa, không bảo lãnh cho chủ shop đứng sau nó.

Bước 3: Kiểm tra lịch sử domain, tìm tên shop kèm chữ scam

Kiểm tra lịch sử domain, xem domain đăng ký khi nào và có đổi chủ không. Cảnh báo nhỏ: domain mới đăng ký vài tuần trước mà tự xưng là outlet chính thức lâu năm thì đã đủ để nghi ngờ. Tìm tên shop kèm chữ scam, complaint hoặc đánh giá độc lập trước khi trả tiền, vì đánh giá ngay trên chính site đó thì shop nào cũng đẹp.

Mình làm bước này mỗi lần mua ở shop lạ, rồi mới kiểm tra thông tin liên hệ cùng chính sách đổi trả.

Bước 4: Chỉ thanh toán qua kênh chính thức, trả bằng thẻ có quyền khiếu nại

Chỉ thanh toán qua kênh chính thức trên sàn, không chuyển tiền hay thanh toán ngoài sàn theo yêu cầu riêng của nhà bán hay người tự xưng nhân viên giao hàng. Kiểm tra số tiền tại mục Tổng tiền và đối chiếu khi nhận hàng.

Trả bằng thẻ tín dụng hoặc ví có quyền khiếu nại thay vì chuyển khoản trực tiếp, debit, Zelle, thẻ quà hay crypto. Công an TP Hà Nội đã cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên sàn hay đơn vị vận chuyển để dụ anh em liên hệ ngoài sàn. Chuyển khoản trực tiếp là mất luôn quyền khiếu nại.

Bước 5: Không cung cấp OTP, mật khẩu, mã CVV, nghi ngờ giá thấp bất thường

Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay mã CVV cho bất kỳ ai. Không nhân viên thật nào hỏi anh em mấy mã này qua tin nhắn hay điện thoại.

Nghi ngờ giá thấp bất thường với hàng khan hiếm. Giá thấp hơn thị trường nhiều là cảnh báo, anh em cứ coi đó là dấu hiệu cần dừng lại kiểm tra, nhất là dịp Black Friday khi shop giả dùng chữ Outlet, Sale và Black Friday làm mồi nhử. Đừng vội tin giá rẻ bất thường, cứ soi kỹ lại đã.

Giá rẻ được tới vậy thì sao shop thật không bán giá đó?

Dùng AI để chọn món, tự mình chọn chỗ trả tiền

Nhắc lại 3 con số chính: Perplexity 15%, ChatGPT 8%, Gemini 4%. Tổng cộng 718 domain rủi ro trong 6.795 câu trả lời, và khi site rủi ro xuất hiện thì chatbot gợi ý mua 57% so với chỉ 9% cảnh báo.

Black Friday 27/11 và Cyber Monday 30/11/2026 là khung thời gian shop giả hoạt động mạnh nhất. Còn checklist thực chiến ở trên thì anh em cứ lưu lại, tới lúc trả tiền thì mở ra tick từng bước.

Thí nghiệm của Guardio tháng 8/2025 đã hướng trình duyệt Comet của Perplexity tới một cửa hàng Walmart giả và yêu cầu mua Apple Watch. Kết quả cho thấy agent mua hộ còn rủi ro hơn chatbot gợi ý link, vì người dùng mất luôn cú click kiểm tra cuối cùng.

Anh em từng gặp link lạ nào trong câu trả lời AI chưa, chia sẻ dưới bình luận cho mình nghía qua với, nhất là link nào nhìn thì chính chủ mà soi kỹ mới thấy sai một ký tự. Mình sẽ nghía từng link anh em gửi.